Koalicja chętnych w Berlinie: Europa chce mieć głos w sprawie Ukrainy
W czwartek 19 listopada do Berlina przyjedzie około 20 przywódców państw i rządów, głównie z Europy, by rozmawiać o przyszłości Ukrainy. Spotkanie „koalicji chętnych” odbywa się, gdy Ukraina wchodzi w kolejną ciężką zimę wojny, a Europa próbuje zapewnić sobie miejsce przy stole rozmów pokojowych.
Berlińska dzielnica rządowa ma być objęta rozbudowanymi środkami bezpieczeństwa. Nie wiadomo, czy przyjedzie prezydent Wołodymyr Zełenski. Według kilku mediów pewny jest za to udział amerykańskich negocjatorów Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera.
Czym jest koalicja chętnych
Grupa zrzesza 36 państw, które nie zamierzają rezygnować z pomocy dla zaatakowanego kraju. Nie zajmuje się wyłącznie bieżącym wsparciem wojskowym i finansowym. Pod przewodnictwem Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii jest gotowa w zasadzie pomóc w nadzorowaniu ewentualnego zawieszenia broni na terytorium Ukrainy i współtworzyć gwarancje bezpieczeństwa, jakich kraj potrzebowałby po zakończeniu walk. Inicjatywa sięga marca 2025 roku, gdy uczestnicy spotkali się po raz pierwszy w Londynie.
Eksperci nie są zbyt optymistyczni. Stefan Meister z Niemieckiej Rady Stosunków Zagranicznych (DGAP) wskazuje na podstawowy kłopot: Europa nie przedstawiła dotąd własnej propozycji. Brakuje planu, który określałby, jakich gwarancji mogłaby udzielić, jakie wojska byłaby gotowa wysłać, jak zabezpieczyć rozejm i gdzie jest skłonna do kompromisów.
Kto przemówi w imieniu Europy
Spotkanie wypada w chwili, gdy część obserwatorów widzi szansę na ruch w stronę zakończenia wojny. Podczas rozmów w Abu Zabi Rosja, Ukraina i USA uzgodniły jedynie wymianę jeńców, co jest skromnym krokiem. Kolejne rozmowy są jednak planowane i od dawna nie było tak dobrej okazji, by Europa zyskała wpływ na decyzje o wojnie i pokoju.
Zarówno amerykańscy urzędnicy, jak i rosyjskie władze powtarzają, że Europa nie mówi jednym głosem. To wywołało spór o to, kto miałby ją reprezentować. Kanclerz Friedrich Merz po szczycie UE w Dublinie oświadczył, że w ciągu kilku tygodni mają się odbyć konkretne rozmowy pokojowe z udziałem Europy, a Niemcy mają miejsce przy stole. Nie oznacza to jednak, że Berlin będzie mówił w imieniu wszystkich. W poniedziałek w Berlinie wyjaśniono, że Europę reprezentować będą państwa E3, czyli Niemcy, Francja i spoza UE Wielka Brytania, a także Polska i Włochy. Udział wezmą też przedstawiciele UE, w tym przewodniczący Rady Europejskiej António Costa.
Kushner stwierdził w Abu Zabi, że wskazanie jednej osoby mówiącej w imieniu Europy byłoby większym osiągnięciem niż doprowadzenie do tego, by Rosjanie włączyli Europejczyków do negocjacji. Zastępca rzecznika niemieckiego rządu Sebastian Hille odpowiedział: „Siła Europy leży właśnie w jedności i spójności wielu krajów”. Dodał, że pokój da się osiągnąć tylko krok po kroku i że Europa potrzebuje wytrwałości.
Meister zwraca uwagę, że ta debata wynika częściowo z presji wewnętrznej. Jego zdaniem każdy rząd chce pokazać, że jakoś uczestniczy w rozmowach, a w przyszłym roku wybory odbędą się we Francji i w Polsce.
Poparcie społeczne słabnie
Zwolennicy Ukrainy mierzą się też ze zmianą nastrojów, także w Niemczech. Tuż po inwazji wiosną 2022 roku szeroka większość popierała pomoc w obronie kraju, lecz od tego czasu poparcie wyraźnie spadło. Według sondażu ARD DeutschlandTrend z września 2026 roku 52% uprawnionych do głosowania nadal popiera dostawy broni, a 42% uważa, że wsparcie poszło za daleko. To najwyższy odsetek przeciwników od początku wojny.
Badanie dla telewizji WDR z listopada 2026 roku pokazało z kolei, że pomoc dla Ukrainy polaryzuje Niemców bardziej niż imigracja. Za dalszym wsparciem jest 54% ankietowanych, a niecałe 29% wolałoby zbliżenia z Rosją mimo jej wojny napastniczej.
Co to oznacza dla Polski
Dla polskiego czytelnika najważniejsze jest to, że Polska została wymieniona wśród państw, które mają współreprezentować Europę w rozmowach. Polska jest bezpośrednim sąsiadem Ukrainy, więc sposób zakończenia wojny i kształt gwarancji bezpieczeństwa mają dla niej znaczenie praktyczne. Na razie nic nie wskazuje jednak na gotowe decyzje. Według eksperta europejskiego planu gwarancji i ewentualnych misji wojskowych wciąż nie ma, więc trudno mówić o konkretnych zobowiązaniach poszczególnych krajów.
Warto też śledzić wewnętrzną politykę. Wybory w Polsce i Francji w przyszłym roku mogą wpłynąć na to, jak mocno te kraje będą angażować się w sprawę ukraińską, a spadające poparcie w sondażach w Niemczech pokazuje, że wsparcie dla Kijowa nie jest w Europie bezwarunkowe.
Źródło: DW – „’Coalition of the Willing’ meets in Berlin: In an era of waning support, Europe remains committed to Ukraine”


